Welkom

‘Wat er ook speelt in een land, laat het vooral de kinderen zijn’, schreef Loesje (al in 1993). Een uitspraak om vanuit meerdere kanten over door te denken.

In deze editie van Volgens Bartjens doen we dat natuurlijk vooral vanuit het perspectief van spelen, leren en rekenen en wiskunde. Want spel is een essentieel...

De onlangs gepubliceerde leidraad Betekenisvol en doelgericht reken-wiskundeonderwijs in groep 1 en 2 is gemaakt voor leerkrachten, schoolleiders, intern begeleiders en andere onderwijsprofessionals die hun reken-wiskundeonderwijs willen onderbouwen met kennis uit onderzoek. De auteurs lichten de leidraad toe in dit...

De knuffeldieren zijn ziek en hebben een recept van de dokter gekregen. Hoe kun je duidelijk weergeven hoeveel van elk medicijn ieder dier nodig heeft?
Wil je zelf deze les geven? Download hier het lesplan. Bij dit artikel staan video-opnamen van de les.

Doelgericht werken speelt een steeds grotere rol in het onderwijs aan jonge kinderen. Tegelijkertijd roept het in groep 1 en 2 vragen op: hoe blijf je zicht houden op doelen, zonder het spel en de natuurlijke nieuwsgierigheid van kinderen te verliezen? In dit artikel beschrijven Jenneken van der Mark en Judith Zant ...

Lange lijsten rekendoelen kunnen, met name in de lage groepen, de leerkracht overweldigen. Dit artikel vertelt hoe op enkele scholen leerkrachten in hun team bekrachtigd werden om anders naar de rekendoelen voor de kleuterklassen te gaan kijken.

De rubriek 'Draad van Ariadne' bestaat uit 4 pagina's met wiskunde voor kinderen van 4 tot en met 12 jaar. De Draad staat in het midden van het tijdschrift Volgens Bartjens.

Prentenboeken zijn er vooral om de dag met de kleuters samen te beginnen: gezellig in de kring en in gesprek over alles wat er op de plaatjes te zien is.

Gewapend met blokken, buizen, platen en een grenzeloze fantasie bouwen jonge kinderen in de bouwhoek niet alleen indrukwekkende bouwwerken, maar ook aan hun eigen ontwikkeling.

In Nederland zijn de steden in het algemeen plat. Maar buiten Nederland is dat vaak anders.

In een themanummer over rekenen-wiskunde in de onderbouw, beschrijven we een kleurige activiteit voor de groepen 1 en 2.

Welke factoren beïnvloeden de prestaties van basisschoolleerlingen op de volgsysteemtoets rekenen-wiskunde? Dit artikel beschrijft hoe toetsanalyses en leerlinggesprekken inzicht geven in deze factoren en hoe dit kan leiden tot gerichte interventies.

Kleuterjuffen en -meesters kennen ze vast wel: logiblokken, plastic vormen met verschillende eigenschappen. Een klassieke set bestaat uit 48 blokken die van elkaar verschillen in vorm (vierkant, rechthoek, driehoek of cirkel), kleur (rood, geel of blauw), dikte (dik of dun) en maat (groot of klein) (afbeelding 1).

Wie in het voetbalspel iets wil betekenen
Moet doelgericht en pijlsnel kunnen rekenen
Hoever is het lopen naar het strafschopgebied
En hoever vliegt de bal als je een boogbal schiet
Hoe breed is de breedte van de achterlijn
En hoort de lijndikte wel of niet bij het terrein
Wie in het voetbalspel iets wil betekenen
Moet doe...

In dit prachtige nummer over het jonge kind en zijn of haar reken-wiskunde ontwikkeling lezen we meerdere keren dat het leren van het jonge kind vooral plaatsvindt als er veel ruimte is voor spel. Spel in een voorbereide omgeving, die tevens een betekenisvolle context biedt, stelt kinderen in staat om ervaringen op ...

Op 6 januari 2026 is prof. dr. Adri Treffers overleden. Adri was van 1989 tot 1998 vanwege de NVORWO bijzonder hoogleraar ‘Domeinspecifieke Onderwijstheorieën in het bijzonder voor Rekenen en Wiskunde’ aan de Universiteit Utrecht. Daarna bleef hij actief als gewoon hoogleraar. In zijn oratie ‘Het voorkomen van ongec...

Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn op de site van Volgens Bartjens beschikbaar. 

Met een wiskundige bril op ga je wiskunde overal zien. Op basis van inzichten uit (lopend) onderzoek bespreekt Michiel Veldhuis, associate lector rekenen-wiskunde, Radiantlectoraat Rekenen-wiskunde & Universiteit Utrecht en bestuurslid NVORWO, waar mensen wiskunde om zich heen zien. En vooral ook waar ze dat niet zi...

In hoeverre zijn pabostudenten zich bewust van de leerlijnen rekenen-wiskunde in de opleiding en hoe zien ze hun eigen ontwikkeling daarop? Uit antwoorden op onze vragenlijst en tekeningen van hun ontwikkeling bij rekenen-wiskunde blijkt dat 58 eerste- en tweedejaarsstudenten zich redelijk competent voelen voor het ...

De in 2025 overleden Kees Hoogland heeft veel voor het reken-wiskundeonderwijs betekend. Dit artikel is een bewerking van een artikel van Kees uit 2023. We belichten aldus Kees’ betekenis voor het reken-wiskundeonderwijs. Kees benadrukte dat rekenen in het dagelijks leven vooral draait om het interpreteren, redenere...

De laatste jaren worden we overspoeld met informatie: nieuwsberichten, filmpjes, verhalen op social media, en noem maar op.

De Grote Rekendag 2026 nodigt leerlingen en leerkrachten uit om kritisch te kijken naar wiskunde in hun eigen omgeving. Aan de hand van onderzoek, spel en ontdekactiviteiten verkennen ze vragen zoals ‘Kan dit kloppen?’ en ontdekken ze de rol van rekenen en wiskunde in het dagelijks leven. Dit artikel geeft een overz...

De gemeente Amsterdam houdt het verkeer in de stad graag veilig. Een manier om dit te doen is om vrijwel de hele stad tot een 30 km-zone te maken.

Leerlingen tekenen de route naar huis en vergelijken die met een kaart van de wijk. 
Wil je zelf deze les geven? Download hier het lesplan. Bij dit artikel staan video-opnamen van de les.

In de nieuwe kerndoelen voor het primair onderwijs is veel aandacht voor kritisch leren denken. Bij de doelen voor rekenen en wiskunde komt dit op verschillende plekken nadrukkelijk naar voren. Dit artikel geeft een overzicht.

Het vernieuwde reken-wiskunde curriculum biedt kansen voor samenhang, levensechte problemen en ruimte voor het denkwerk van leerlingen. Dit vraagt om een kritische blik op bestaande methodes. In dit artikel delen rekencoördinatoren hun ervaringen en formuleren zij een duidelijke oproep aan methodemakers.

Wat gebeurt er als lesgeven wordt gecombineerd met onderzoek? Rekengesprekken met leerlingen laten zien hoe een onderzoekende houding kan leiden tot beter rekenonderwijs.

De rubriek 'Draad van Ariadne' bestaat uit 4 pagina's met wiskunde voor kinderen van 4 tot en met 12 jaar. De Draad staat in het midden van het tijdschrift Volgens Bartjens.

De auteurs beschrijven hoe zij Het Rekentekenplan gebruiken binnen de lerarenopleiding, onder meer om rijke rekenvragen in de klas te bespreken. 

In dit artikel laten de auteurs zien hoe je ook al in groep 1-2 aan de slag kunt gaan met het stimuleren van een bredere reken-wiskundige basis, waaronder kritisch wiskundig denken. Zij geven daarvoor een voorbeeld van een concrete lesactiviteit voor reken-wiskundige factchecking in groep 1-2.

De NRCD (Nationale Rekencoördinatorendag) 2026 staat in het teken van het thema data. De essentie is dat alle data – zo veelzijdig als we die anno 2026 tegenkomen binnen het reken-wiskundeonderwijs – er elke dag toe doet voor het handelen in de praktijk, in het belang van elke leerling. Het belooft een dag te worden...

Als je warmloopt voor een vak
Kan je de stof beter verteren
Wil je van alles uitproberen
Gaat alles met veel meer gemak

De laatste jaren worden we overspoeld met heel veel informatie: nieuwsberichten, filmpjes, verhalen op social media en noem maar op. Maar niet alles wat we horen of zien is waar en dat noemen we ‘fake news’.

Op 19 november 2025 organiseerde de NVORWO in samenwerking met Uitgeverij Van Gorcum de Volgens Bartjens-dag. Vanuit het thema ‘Hoe denk jij (na) over rekenen-wiskunde?’ beleefden de deelnemers een actieve en inspirerende middag in Amersfoort.

“Met een goede behandeling is een verkoudheid met zeven dagen genezen, maar als je niets doet, duurt dat wel een week.” Dit is een van de vele anekdotes uit het boek How to lie with statistics, dat verscheen in 1954. 

Op 14 juni 2025 overleed Kees Hoogland, in bijzijn van zijn vrouw Monique Daalhuijsen. Geboren in 1961 in Vlaardingen, studeerde hij wiskunde in Leiden (1988) en promoveerde hij in 2016 in Eindhoven op Beelden van Gecijferdheid. Hij werkte als wiskundedocent en vakdidacticus op lerarenopleidingen en was jarenlang au...

Op het moment dat ik deze column schrijf, zijn we net naar de stembus geweest. Wat een feest voor de gecijferdheid in ons land. Ga je stemmen of niet? En wat gebeurt er met jouw stem als je dat niet doet? Wat is eigenlijk het effect daarvan?